De gemiddelde verkoopprijs van bestaande woningen komt uit op 485.000 euro, dat is 17.000 euro lager dan in het vorige kwartaal. Toen werd er gemiddeld 502.000 euro afgetikt. Een iets lagere prijs in het eerste kwartaal is weliswaar niet ongebruikelijk, maar de daling is meer dan verdubbeld ten opzichte van voorgaande jaren.
De NVM wijt dat onder meer aan het feit dat de verkochte huizen vaak wat kleiner zijn en doordat er meer aanbod is. Het grote aantal voormalige huurwoningen dat in de verkoop is gegaan, vanwege strengere regelgeving voor verhuurders, speelt daarbij nog altijd een belangrijke rol.
Meer tijd, minder transacties
,,Door het grotere aanbod ontstaat er meer balans op de woningmarkt’’, aldus NVM Wonen-voorzitter Lana Gerssen. ,,Kopers krijgen meer keuze en meer tijd om een beslissing te nemen, waardoor de hectiek van de afgelopen jaren wat af lijkt te nemen. In de bestaande bouw zien we dat dit leidt tot minder transacties en een prijsdaling die sterker is dan gebruikelijk voor deze periode.’’
In het eerste kwartaal zijn zo’n 34.600 bestaande woningen verkocht via NVM-makelaars, 27 procent minder dan in het vierde kwartaal van vorig jaar. Die daling is ook een stuk sterker dan gebruikelijk in de altijd wat minder populaire wintermaanden.
‘Onrust en afwachtende houding’ bij kopers
Volgens de makelaarskoepel spelen meerdere factoren een rol bij de forsere afname. ‘De hypotheekrente is eind 2025 licht gestegen, het consumentenvertrouwen is gedaald en internationale ontwikkelingen zorgen voor onzekerheid’, aldus de NVM. ‘Hierdoor stellen kopers hun aankoop vaker uit en nemen zij minder risico.’
Zo zorgt de oorlog in het Midden-Oosten de laatste weken voor ‘onrust en een afwachtende houding’ onder kopers en verkopers. ‘De stijgende rente, hogere energieprijzen en dalend consumentenvertrouwen hebben een negatief effect op de verkoopbaarheid van woningen en de prijsontwikkeling’, aldus de NVM. ‘De duur en impact van de oorlog zullen mede bepalend zijn voor het verdere prijsverloop van woningen.’
Minder animo voor nieuwbouw
Dat is vooral goed te zien bij de cijfers van nieuwbouwwoningen. Hoewel ‘bouwen, bouwen, bouwen’ in de sector een bekende strijdleus is en het doel van 100.000 nieuwe woningen per jaar nog altijd niet gehaald wordt, neemt de animo ervoor wat af.
In het eerste kwartaal van 2026 zijn via NVM-makelaars 5600 nieuwbouwwoningen verkocht, ruim duizend minder dan een jaar eerder. Terwijl het aanbod juist is gegroeid. Aan het einde van het eerste kwartaal waren er voor woningzoekers zo’n 18.200 nieuwbouwwoningen beschikbaar, het hoogste aantal sinds 2016.
Volgens de NVM zijn kopers terughoudender door lange doorlooptijden tussen aanloop en oplevering (en de daarmee gepaard gaande hoge overbruggingskosten) en hoge koopsommen in verhouding tot het oppervlak. Makelaars constateren al langer dat er sprake is van ‘krimpflatie’. Dat wil zeggen dat mensen minder huis krijgen voor hetzelfde geld.
Vierkantemeterprijs
Dat is vooral goed te zien aan de vierkantemeterprijzen. De gemiddelde koopsom voor een nieuwbouwwoning ligt volgens de NVM redelijk stabiel rond de 488.000 euro, maar kopers betalen inmiddels gemiddeld 5250 euro per vierkante meter.
Dat is een stijging van 6 procent op jaarbasis. Bovendien is het aantal beschikbare grondgebonden woningen in tien jaar tijd ongeveer gehalveerd, terwijl het aanbod van appartementen juist meer dan verdubbeld is.
„Appartementen worden steeds duurder’’, zegt Gerssen. „Heel veel mensen willen verhuizen, maar vinden geen geschikte woning. Als je bijvoorbeeld ouder bent en je wilt naar een woning op de begane grond met een tuin en die is er niet, waarom zou je dan verhuizen?’’
Volgens de NVM moeten de strenge betaalbaarheidseisen worden heroverwogen, nu dit in toenemende mate tot (te) kleine woningen leidt. „Het gaat met het aanbod helemaal de verkeerde kant op’’, zegt Gerssen. „Je kunt niet verwachten dat ontwikkelaars met verlies gaan bouwen. Als je wilt dat er aan betaalbaarheidseisen voldaan wordt, dan moet er vanuit de overheid geld bij.’’
